Faizsiz araçlar
Faizsiz yatırım araçları: katılım hesabından kira sertifikasına kısa harita
Türkiye'de faiz içermeyen birikim için başlıca altı araç var: katılım bankalarındaki katılım hesapları, kira sertifikaları (sukuk), katılım fonları, katılım endekslerindeki hisseler, altın ve bireysel emeklilikteki katılım fonları. Hepsi getirisini faizden değil kâr-zarar ortaklığı, kira ya da varlık fiyatından alır. Risk düzeyleri birbirinden çok farklı: katılım hesabının anaparası belirli bir tutara kadar TMSF güvencesindeyken hisse senedinin değeri her gün değişir.
Bu sayfa bir karşılaştırma haritası, öneri değil. Terimlere takılırsanız: Katılım finans sözlüğü. Katılım bankalarının işleyişi: Katılım bankası nasıl çalışır? Hangi aracın kime uygun olduğu kişinin vadesine, risk toleransına ve birikim amacına bağlı.
Araçlar bir bakışta
| Araç | Getiri nereden gelir? | Anapara riski | Nereden alınır? |
|---|---|---|---|
| Katılım hesabı | Bankanın kullandırdığı finansmanın kârı | Düşük; TMSF güvencesi var | Katılım bankaları |
| Kira sertifikası | Varlığın kirası ya da işin kârı | İhraççıya bağlı | Banka, aracı kurum |
| Katılım fonu | Fonun yatırım yaptığı varlıklar | Fonun türüne bağlı | Portföy şirketi, banka, TEFAS |
| Katılım endeksi hisseleri | Şirket kârı ve hisse fiyatı | Yüksek | Aracı kurum |
| Altın | Altın fiyatındaki değişim | Fiyat riski | Kuyumcu, banka altın hesabı |
| Katılım emeklilik fonları | Fonun yatırım yaptığı varlıklar | Fonun türüne bağlı | Emeklilik şirketleri |
Katılım hesabı
Katılım bankalarında iki tür hesap var:
- Özel cari hesap: Vadesiz, getiri yok. Para istendiğinde çekilir.
- Katılım hesabı: Vadeli. Faiz yerine kâr-zarar ortaklığı esasıyla çalışır. Banka, bu hesaplarda toplanan parayla finansman kullandırır; elde edilen kârın önceden belirlenen oranı hesap sahibine “kâr payı” olarak dağıtılır. Açılışta söylenen oran bir beklentidir, garanti değildir.
Katılım hesaplarında toplanan paralar (mevzuattaki adıyla “katılım fonları”; yatırım fonlarıyla karıştırmayın) mevduat gibi TMSF sigortası kapsamındadır. TMSF kişi ve banka başına güvence üst sınırını 2026 itibarıyla 1.200.000 TL’ye yükseltti; güncel sınırı TMSF’nin duyurularından kontrol edin.
Kira sertifikası (sukuk)
Bir varlığın kirasını ya da bir işin kârını yatırımcıya aktaran sermaye piyasası aracı. Hazine düzenli olarak TL, döviz ve altına dayalı kira sertifikası ihraç ediyor. Ayrıntısı: Kira sertifikası nedir?
Katılım fonları
Portföy yönetim şirketlerinin kurduğu, adında “katılım” geçen yatırım fonları. Portföylerini faizsiz finans ilkelerine uygun varlıklarla, örneğin kira sertifikası, katılım endeksi hisseleri, altın ve katılım bankası hesaplarıyla oluşturur. Fonun ilkelere uygunluğu, bağlı olduğu danışma kurulunun ya da komitenin verdiği icazet (uygunluk görüşü) belgesiyle belgelenir; portföy yönetim şirketleri bu belgeyi genellikle fonun internet sayfasında yayımlıyor.
Para piyasası, hisse, altın, kira sertifikası gibi farklı türleri var; her birinin riski farklı. Fonun izahnamesindeki “risk değeri” ve yatırım stratejisi bölümlerini okuyun. Ayrıntısı: Katılım fonu nedir, icazet nasıl okunur?
Katılım endeksi hisseleri
Borsa İstanbul’un katılım endekslerine giren şirketlerin hisseleri. Bu şirketler faaliyet alanı, faizli borç ve faizli gelir ölçütlerinden geçmiştir. Hisse senedi olduğu için fiyatı her gün değişir; en yüksek riskli araç budur. Ayrıntısı: Katılım endeksi nedir?
Altın
Fiziki altın, katılım bankalarındaki altın hesapları, altın katılım fonları ve Hazine’nin altına dayalı kira sertifikaları faizsiz seçenekler arasında. Getirisi yalnızca altın fiyatındaki değişimden (kira sertifikasında ayrıca kira getirisinden) gelir; altın fiyatı TL bazında da dolar bazında da dalgalanır. Hazine ihraçları için: Altına dayalı kira sertifikası
Bireysel emeklilikte katılım fonları
Bireysel emeklilik sisteminde (BES) emeklilik şirketleri katılım fonu seçenekleri sunuyor. Fon dağılımı sözleşmeden değiştirilebiliyor. Devlet katkısı 1 Ocak 2026’dan itibaren %20; ayrıntısı: BES’te katılım fonları
Araç seçerken sorulacak beş soru
- Vade: Paraya ne zaman ihtiyacım olacak?
- Dalgalanma: Değeri geçici olarak düşerse beklemeye hazır mıyım?
- Güvence: Anaparam bir sigorta kapsamında mı?
- Uygunluk belgesi: Ürünün icazeti kimden, ne zaman alınmış?
- Maliyet: Fon yönetim ücreti, işlem komisyonu ve vergi ne kadar?
Kaynaklar
- Kira sertifikası nedir? ve Katılım endeksi nedir? rehberlerimizdeki kaynaklar
- CNBC-e: TMSF mevduat sigortası üst limitini 1 milyon 200 bin liraya yükseltti
- Bloomberg HT: Katılım fonları da TMSF güvencesi altında
- HesapKurdu: Katılım hesabı (kâr payı) nasıl çalışır? (Temmuz 2026)
- Kuveyt Türk Portföy: icazet belgesi örneği
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Bir ürünün faizsiz finans ilkelerine uygunluğunu ürünü sunan kurumun icazet belgesinden ve resmî açıklamalarından kontrol edin.